Kan een varkenshouderij bijdragen aan het herstel van biodiversiteit? De meeste maatregelen zoals kruidenrijk grasland, gevarieerde akkerranden, niet-kerende grondbewerking en bouwplanverruiming zijn grondgebonden. Toch blijken er meer mogelijkheden voor de varkenshouderij dan je wellicht denkt.

Invloed op het bodemleven

Als varkenshouder kun je maatregelen treffen die wellicht op langere termijn grote impact hebben op de biodiversiteit. Deze zijn echter niet direct zichtbaar en tastbaar omdat ze met name in het traject van het omgaan met dierlijke mest zitten. Mest heeft invloed op het bodemleven, maar kan ook zorgen voor verontreiniging van oppervlakte- en grondwater. Bovendien kunnen residuen van biociden en zware metalen via de mest in het milieu terecht komen. Kijk maar eens naar een bodem waarop intensief geteeld wordt. Waarschijnlijk zie je hier een stuk minder wormen dan 20 jaar geleden. Ook het bodemleven dat niet met het blote oog niet zichtbaar is (zoals bacteriën en schimmels) is sterk afgenomen. Er is een groeiend bewijs dat het een goed bodemleven zorgt voor gezonde gewassen. Daarom zal er in de toekomst steeds meer vraag komen naar goede, kwalitatieve mest met zo min mogelijk verontreinigingen.

Zo min mogelijk verstoren

Vanuit KDV is al 25 jaar gestreefd naar het verlagen van koper en zink in het voer (uitstootnormen), waardoor er minder van deze stoffen via de mest het bodemleven verstoren. Sinds 2010 richt KDV zich op het verminderen van antibioticagebruik. Niet alleen voor het verhogen van de diergezondheid en het tegengaan van resistentie. Maar ook om het bodemleven niet te verstoren door residuen die via de mest worden verspreid.

Gouden combinatie

De belangrijkste stap die KDV nu neemt, is de combinatie van dagontmesting, mestvergisting en strippen van ammoniak uit de mest. Dit biedt perspectief voor de veehouderij. Zowel op het gebied van reductie van stikstof en broeikasgassen als de ambitie om groen gas te realiseren. Deze combinatie is interessant omdat in de toekomst de reductie van emissies verplicht en mogelijk beloond wordt.

Van negatieve naar positieve impact

De emissies uit mest van methaan en ammoniak worden dan omgezet in de waardevolle producten groen gas (=methaan) en een ammonium meststof. Dit reduceert de emissies van ammoniak en broeikasgassen (zowel methaan als lachgas) tijdens opslag en bij het bemesten op het land zeer sterk. Bijkomend voordeel is dat de geurproductie uit mest sterk vermindert. De stikstof in de te gebruiken producten bij bemesting heeft een minder vluchtige vorm. Ook is deze vorm sneller en beter opneembaar voor de gewassen. Per saldo is minder kunstmest nodig. Bovendien vervangt het geproduceerde groene gas fossiel aardgas en levert daarmee een bijdrage aan het reduceren van de fossiele CO₂ uitstoot.

De voordelen van de combinatie van dagontmesting, mestvergisting en strippen op een rijtje:

• uitstoot van ammoniak en methaan in de houderij sterk gereduceerd
• levert groen gas
• de mineralen uit de mest beschikbaar in de juiste vormen voor plant en bodem
• de combinatie levert verschillende productstromen die toegepast kunnen worden binnen de slimme bemestingsstrategie in de akker- en tuinbouw
• geurproductie uit mest vermindert sterk