“Zonder data ben je gewoon een persoon met een mening”

– Datawetenschapper W. Edwards Deming (1900 – 1993)

 “Heeft u uw oormerk bij zich?” Het is niet per se de eerste vraag die je verwacht tijdens een nieuwjaarsborrel. Toch wordt ‘ie positief beantwoord door zo’n negentig van de ruim 250 aanwezigen. De chip waarmee zij via een scherm persoonlijk welkom worden geheten geeft direct het thema van deze feestelijke bijeenkomst van Keten Duurzaam Varkensvlees weer: Big Data (op z’n Hollands uitgesproken uiteraard).

 Passie voor het vak  

Het gonst bij Westfort aan het begin van de avond. Terwijl er kilo’s stamppot, tweehonderd rookworsten en dubbel zoveel gehaktballen worden genuttigd, praten boeren en andere ketenpartners bij. Niet over koetjes en kalfjes, daarvoor is de passie voor het vak bij alle genodigden te groot. De ontwikkelingen binnen de varkenshouderijsector – en dan met name de elektronische chips waar de een al mee werkt terwijl de ander afwacht – staan direct centraal.

Harde cijfers

Na de informele start komen de harde cijfers op tafel. Jaap de Wit Jr.: “Inmiddels nemen vijftig varkenshouderijen deel aan ‘Smart Farming’. Per week krijgen 4500 biggen een RFID-oormerk en komen 2000 varkens bij Westfort binnen waarvan alle specs als gewicht, vader- en moederlijn, gezondheid en eventuele behandelingen bekend zijn. Wij voegen daar de technische gegevens, gezondheidsbevindingen en het effect op de uitbetaling aan toe.”  Opvallend detail: uit de 2900 chips die tot nu toe in 2018 zijn ingelezen, blijkt dat maar liefst tachtig procent van de varkens nooit is behandeld met antibiotica. Jaap: “Een resultaat om trots op te zijn!”

 Meten = weten

Varkenshouder Piet is positief kritisch. “Dat klinkt allemaal goed, maar wat levert die informatie ons als varkenshouders op? Volgens universitair docent en dierenarts varkensgezondheid Tijs Tobias is het antwoord ‘veel’, want meten is weten. Tijs: “Al is alleen meten niet genoeg om bijvoorbeeld de kwaliteit te verhogen, faalkosten te reduceren en inzicht te verkrijgen binnen en tussen bedrijven. Dat komt omdat een meting altijd een momentopname is. Het kan zomaar zijn dat iets wat je niet ziet er wel heeft gezeten, zoals bijvoorbeeld een longontsteking. En voor een afwijking zijn vaak meerdere oorzaken mogelijk. Daarom is het zo belangrijk om op gestructureerde wijze met de verkregen informatie uit continu slachtbaanonderzoek aan de slag te gaan.”

Snelkookpan

Om dat te kunnen doen, moeten we volgens onderzoeker van de Wageningen Universiteit Henri Holster eerst weten wat de verschillende ketenpartners met de verkregen data willen. Om daarachter te komen stopte hij eind vorig jaar 25 personen waaronder vier varkenshouders, ICT- & dataspecialisten en individuele dierdata in een figuurlijke snelkookpan. Er werd onder andere aan een visuele zeugenkaart gewerkt en de meerwaarde van het management werd in kaart gebracht. Varkenshouder Rob van der Zanden bevestigt waarom dit zo belangrijk is. “Het verzamelen van big data levert nou eenmaal meer werk op. Sinds ik hieraan meedoe moet ik van elk varken dat ik inent ook de chip scannen en de gegevens invoeren in de app. De tijd en energie die dat me kost moet me wel wat nuttigs opleveren, anders houd ik er snel mee op.”

Houd moed

Volgens varkenshouder Ruth van der Haar is ‘houd moed’ het toverwoord, zeker in het begin. En zij kan het weten, want naast het chippen en eventueel inenten van de biggen weegt zij ze ook allemaal. “Om conclusies te kunnen trekken moet je eerst heel veel gegevens verzamelen. Alleen omdat ik al jaren volhoud weet ik nu dat ik biggen onder de 1200 gram een extra powerboost moet geven zodat ze actiever worden, de uier zoeken en de biest drinken. Daardoor groeien ze harder, zijn ze vitaler en is de uitval minder.”

Slimme stal

Terwijl er druk verder wordt gediscussieerd over de voor- en nadelen van RFID-chips en big data, stijgt het CO2 gehalte in de zaal binnen anderhalf uur van 800 naar 2200 en loopt de temperatuur op richting 24 graden. Dat weten we door de gloednieuwe meter van ‘de slimme stal’, die varkenshouders real time inzicht geeft in klimaatgegevens van de stal. Dat is belangrijk, want het klimaat is bepalend voor het dierenwelzijn en de gezondheid van de varkens. Varkenshouder José Janssen hoort het allemaal met belangstelling aan. José: “We nemen alle technologische ontwikkelingen in overweging. Ik denk niet dat we overal aan mee zullen doen, maar zo’n avond als dit maakt me wel nieuwsgierig naar wat er allemaal mogelijk is.”

 Proost, op een succesvolle samenwerking in 2018!

Terug naar overzicht